RISKYZ-2020-00078MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

3.Yanlış Bilgi

Facebook’un otomatik çeviri hatasının Tayland Kralı’nın doğum günü mesajını "ölüm yıldönümü" şeklinde aktardığı bildirildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Temmuz 2020

Facebook’un otomatik çeviri sisteminin Tayland Kralı için yayımlanan doğum günü mesajını teknik yetersizlik nedeniyle "ölüm yıldönümü" olarak çevirmesinin, ülkede toplumsal tepkiye ve adli soruşturmaya yol açtığı bildirildi.

Olay

28 Temmuz 2020 tarihinde, Tayland Kralı’nın doğum günü kutlamaları sırasında ulusal yayıncı Thai PBS’nin Facebook sayfasında yayımlanan bir canlı yayın başlığının, sistem tarafından hatalı çevrildiği bildirildi. İngilizce aslı "[Live] Candle-lighting ceremony to celebrate the birthday of HM the King on July 28, 2020 at 6.45 PM" olan ifadenin, Facebook’un otomatik çeviri aracı tarafından Tayca’ya "Kral’ın ölüm yıldönümü/anma günü" şeklinde aktarıldığı belirtildi.

Hatalı çevirinin kamuoyunda tepki çekmesi üzerine Tayland Dijital Ekonomi ve Toplum Bakanlığı (DES), Facebook’un Singapur ve Tayland birimlerine resmi bir yazı göndererek sorumluluk alınmasını talep etti. Emniyet Genel Müdürlüğü Teknoloji Suçlarını Bastırma Birimi (TCSD) ise Thai PBS'nin şikayeti üzerine olayla ilgili kanıt toplama süreci ve adli soruşturma başlattı. Tayland’daki katı "Lèse-majesté" (hükümdara hakaret) yasaları ve monarşiye yönelik toplumsal hassasiyetler nedeniyle, sistem hatasının platform için hukuki riskler doğurduğu bildirildi.

Facebook, yaşanan olaydan dolayı Tayland halkından özür dileyerek hatanın bir siber saldırıdan değil, teknik bir aksaklıktan kaynaklandığını açıkladı. Şirket, İngilizce-Tayca otomatik çeviri özelliğini Facebook ve Instagram üzerinde geçici olarak durdurduğunu ve sistemi iyileştirme çalışmalarına başladığını bildirdi. Teknik incelemelerde, yapay zekâ modelinin Tayca’daki "kraliyet terminolojisi" (royal vocabulary) konusunda yeterli eğitim verisine sahip olmadığı; "mum yakma töreni" ifadesini bağlamsal olarak doğum günü yerine en yakın bulduğu diğer kraliyet töreni olan ölüm yıldönümü ile eşleştirdiği belirtildi.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2020-00078: Facebook’un otomatik çeviri hatasının Tayland Kralı’nın doğum günü mesajını "ölüm yıldönümü" şeklinde aktardığı bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2020-00078

Sınıflandırma

Risk Alanı
3.Yanlış Bilgi
Alt Kategori
3.1Yanlış veya yanıltıcı bilgi
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtsız
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Facebook ve Instagram otomatik çeviri (auto-translate) sistemi
Sektör
Sosyal Medya
Konum
Tayland

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Temmuz 2020
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#Facebook#yapay zekâ hatası#yanlış bilgi#itibar zararı#yeterlilik eksikliği#kamu güveni#sosyal medya#Tayland