Uber ve Ola’nın sürücüleri otomatik profilleme konusunda yeterince bilgilendirmeyerek veri koruma yükümlülüklerini ihlal ettiği iddia edildi

Birleşik Krallık ve Portekiz’de faaliyet gösteren bir grup Uber ve Ola sürücüsü, uygulama tabanlı taşıma platformlarının algoritmik yönetim süreçlerinde şeffaflık sağlamadığı ve Genel Veri Koruma Yönetmeliği (GDPR) kapsamındaki veri erişim haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle Hollanda’da hukuki süreç başlatmıştır. Sürücüleri temsil eden Uygulama Sürücüleri ve Kuryeler Birliği (ADCU) ile Worker Info Exchange (WIE), platformların sürücüler hakkında "tutum", "uygunsuz davranış" ve "geç varış" gibi kategoriler içeren gizli performans profilleri tuttuğunu ve bu verileri sürücülerle paylaşmadığını öne sürmüştür.

Davacı taraf, Uber ve Ola’nın sürüş atama, fiyatlandırma, dolandırıcılık olasılığı puanlaması ve hesap dondurma gibi kritik kararları "kara kutu" olarak nitelendirilen algoritmalar aracılığıyla aldığını iddia etmiştir. Bu durumun, platformların sürücülerin bağımsız çalışan olduğu yönündeki savunmalarıyla çeliştiği ve sürücüler üzerinde gizli bir yönetimsel kontrol kurduğu savunulmuştur. Şirketlerin, ticari sırları gerekçe göstererek algoritmaların işleyiş mantığına dair bilgi vermekten kaçındığı bildirilmiştir.

Nisan 2023’te Amsterdam İstinaf Mahkemesi, sürücülerin lehine emsal teşkil edebilecek bir karar açıklamıştır. Mahkeme; sürüşlerin atanması, ücretlerin hesaplanması ve dolandırıcılık şüphesiyle hesapların kapatılması gibi işlemlerin "otomatik karar verme" niteliği taşıdığına hükmetmiştir. Bu karar doğrultusunda platformların, söz konusu kararların arkasındaki mantığı açıklaması ve sürücülerin performans profilleri ile ilgili verilere erişimini sağlaması gerektiği belirtilmiştir.

Uber tarafı, mahkeme kararına ilişkin yaptığı açıklamada, kararları dikkatle incelediklerini ve temyiz yoluna gidip gitmeyeceklerine karar vereceklerini belirtmiştir. Şirket, hesap kapatma gibi işlemlerin sembolik bir onaydan öte "anlamlı bir insan incelemesi" içerdiğini savunmaya devam etmektedir. Ayrıca davanın 2018-2020 yılları arasındaki sınırlı sayıda vakayı kapsadığını ve mevcut süreçlerin mevzuata uygun olduğunu iddia etmiştir. Davanın sonuçları, platform ekonomisinde algoritmik şeffaflık ve işçi hakları dengesi açısından kritik bir aşama olarak değerlendirilmektedir.