RISKYZ-2020-00063MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

1.Ayrımcılık ve Zararlı İçerik

FaceApp ve benzeri algoritmaların cinsiyetlendirme kriterlerinin trans kullanıcılarda disforiyi tetikleyebildiği ve kişisel görünüm tercihlerini etkilediği belirtildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Aralık 2020

FaceApp ve benzeri algoritmaların kaş kalınlığı veya gözlük kullanımı gibi yüzeysel özelliklere dayanarak cinsiyet tahmini yapmasının, trans kullanıcılarda disforiyi tetikleyebildiği ve fiziksel görünümü değiştirme yönünde bireysel baskı yarattığı belirtildi.

Olay

Gazeteci Erin Reed, sosyal medya üzerinden paylaştığı kişisel deneyiminde, FaceApp ve "how-old" gibi yaş/cinsiyet tahmini yapan yapay zekâ sistemlerinin çalışma prensiplerinin trans bireylerde cinsiyet disforisini (hoşnutsuzluğunu) tetikleyebileceğini ifade etti. Reed, FaceApp uygulamasının cinsiyet belirleme kriterlerinin kaş kalınlığı gibi yüzeysel fiziksel özelliklere dayandığını; aynı fotoğrafta sadece kaşların kapatılmasıyla sistemin çıktısının "erkek"ten "kadın"a dönüştüğünü gözlemlediğini belirtti.

Paylaşımda, benzer bir durumun yaş tahmin algoritmalarında da yaşandığı; gözlük takılması gibi unsurların sistem tarafından "erkek" olarak sınıflandırılma ve yaşın daha büyük tahmin edilme ihtimalini artırdığı aktarıldı. Reed, bu tür algoritmik sonuçların kullanıcı üzerinde psikolojik baskı oluşturabildiğini, sistemden "doğru" cinsiyet onayı alabilmek adına kaşlarını aşırı alma veya gözlük takmama gibi fiziksel görünümünü değiştirme yönünde kişisel bir baskı hissettiğini paylaştı.

Olay, yapay zekâ sistemlerinin toplumsal cinsiyet normlarını dar ve basitleştirilmiş fiziksel özelliklere indirgemesinin, özellikle hassas kullanıcı grupları üzerinde olumsuz ruh sağlığı etkileri yaratabileceğine dair bireysel bir deneyim olarak öne çıkmaktadır. Reed, algoritmaların bu sonuçları karşısında kendisini bir ikilemde hissettiğini ve bu durumun disforiyi tetiklediğini vurgulamıştır.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2020-00063: FaceApp ve benzeri algoritmaların cinsiyetlendirme kriterlerinin trans kullanıcılarda disforiyi tetikleyebildiği ve kişisel görünüm tercihlerini etkilediği belirtildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2020-00063

Sınıflandırma

Risk Alanı
1.Ayrımcılık ve Zararlı İçerik
Alt Kategori
1.1Adaletsiz ayrımcılık ve yanlış temsil
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtsız
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
FaceApp, How-Old.net ve benzeri cinsiyet/yaş tahmin algoritmaları
Sektör
Sosyal Medya
Konum
Amerika Birleşik Devletleri

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Aralık 2020
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#yapay zekâ#algoritmik önyargı#ruh sağlığı#kullanıcı güvenliği#sosyal medya#insan-yapay zekâ etkileşimi#savunmasız kullanıcılar#yanlış sınıflandırma