RISKYZ-2020-00051MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

1.Ayrımcılık ve Zararlı İçerik

Birleşik Krallık pasaport fotoğrafı doğrulama sisteminin koyu tenli kadınlara yönelik algoritmik önyargı barındırdığı iddia edildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Ekim 2020

BBC araştırması, Birleşik Krallık’ın otomatik pasaport fotoğrafı kontrol sisteminin koyu tenli bireyleri, özellikle de kadınları, açık tenli kişilere göre çok daha yüksek oranlarda hatalı şekilde reddettiğini ve bakanlığın bu sorunu bilmesine rağmen sistemi kullanmaya devam ettiğini ortaya koymuştur.

Olay

BBC tarafından yürütülen bir araştırma, Birleşik Krallık İçişleri Bakanlığı’nın pasaport başvurularında kullandığı otomatik fotoğraf kontrol sisteminin, koyu tenli bireylerin fotoğraflarını hatalı şekilde reddetme eğiliminde olduğunu ortaya koydu. Araştırma sonuçlarına göre, koyu tenli kadınların fotoğraflarının sistem tarafından reddedilme olasılığının, açık tenli erkeklere kıyasla iki kattan fazla olduğu bildirildi.

İnceleme kapsamında, dünya genelindeki siyasetçilere ait, pasaport standartlarına uygun 1.130 fotoğraf sisteme yüklenmiş; koyu tenli kadınların %22, açık tenli kadınların ise %14 oranında "düşük kaliteli" uyarısı aldığı saptanmıştır. En koyu ten rengine sahip kadınların, en açık tenli olanlara göre dört kat daha fazla hata uyarısıyla karşılaştığı aktarılmıştır. Sistemin, ağzın kapalı olmasına rağmen "açık" olarak algılaması, yüzdeki parlamaları hatalı yorumlaması veya ten rengi ile arka planı ayırt edememesi gibi teknik yetersizlikler sergilediği öne sürülmüştür.

İçişleri Bakanlığı sözcüsü, sistemin süreci hızlandırmak amacıyla kullanıldığını, 9 milyondan fazla kişinin bu hizmetten yararlandığını ve sistemin sürekli iyileştirildiğini ifade etmiştir. Ancak 2019 yılındaki bir bilgi edinme başvurusuyla ortaya çıkan belgeler, bakanlığın bu sorundan önceden haberdar olduğunu, buna rağmen sistemin genel performansını "yeterli" bularak kullanıma sunduğunu göstermiştir. Algoritmik Justice League araştırmacısı Inioluwa Deborah Raji, bu tür durumların eğitim verilerindeki temsil eksikliğinden kaynaklandığını ve sistemin herkes için eşit çalışmamasının bir geliştirme kusuru olduğunu belirtmiştir.

Olayda kullanılan algoritmanın dış bir tedarikçi tarafından sağlandığı bildirilmiş, ancak bakanlık bu firmanın adını açıklamadığı için sistemin teknik altyapısına dair bağımsız bir inceleme yapılamamıştır. Alan Turing Enstitüsü'nden Kirstie Whitaker, BBC'nin araştırma metodolojisini ve sonuçlarını doğrulayarak bulguların geçerliliğini teyit etmiştir.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2020-00051: Birleşik Krallık pasaport fotoğrafı doğrulama sisteminin koyu tenli kadınlara yönelik algoritmik önyargı barındırdığı iddia edildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2020-00051

Sınıflandırma

Risk Alanı
1.Ayrımcılık ve Zararlı İçerik
Alt Kategori
1.3Gruplar arası eşitsiz performans
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtsız
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Birleşik Krallık İçişleri Bakanlığı (Home Office) çevrimiçi pasaport fotoğrafı kontrol sistemi
Sektör
Kamu Hizmetleri
Konum
Birleşik Krallık

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Ekim 2020
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#yapay zekâ hatası#algoritmik önyargı#kamu hizmetleri#doğrulama eksikliği#ırksal ayrımcılık#kullanıcı deneyimi#şeffaflık#hesap verebilirlik