RISKYZ-2020-00026MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

1.Ayrımcılık ve Zararlı İçerik

Deliveroo’nun kurye sıralama algoritmasının ayrımcı olduğu gerekçesiyle İtalya’da mahkûm edildiği bildirildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Kasım 2020

İtalya’daki bir mahkeme, Deliveroo’nun kuryeleri sıralarken hastalık veya grev gibi haklı mazeretleri gözetmeksizin puan düşüren algoritmasının ayrımcı olduğuna ve şirketin tazminat ödemesine hükmetti.

Olay

İtalya’nın Bologna kentindeki bir mahkeme, yemek teslimat platformu Deliveroo tarafından kuryelerin performansını değerlendirmek ve vardiya önceliği atamak için kullanılan algoritmanın ayrımcı olduğuna hükmetti. Üç işçi sendikası (CGIL dahil) tarafından açılan davada, yargıç Chiara Zompi tarafından verilen kararda, platformun "güvenilirlik endeksi" olarak adlandırdığı sistemin işleyişi ayrıntılı olarak incelendi.

Söz konusu algoritmanın, bir kuryenin önceden rezerve ettiği vardiyayı başlamasına 24 saatten az süre kala iptal etmesi durumunda kuryenin güvenilirlik puanını düşürdüğü belirlendi. Puanı yüksek olan kuryelerin yoğun saatlerdeki vardiyalara erişim önceliğine sahip olduğu, bu durumun ise hastalık, acil durum veya grev hakkı gibi yasal ve haklı gerekçelerle işe gelemeyen çalışanların gelecekteki iş fırsatlarının azalmasına yol açtığı saptandı. Mahkeme, algoritmanın iptal gerekçeleri arasında ayrım yapmamasının dolaylı ayrımcılık teşkil ettiğini ve işçilerin yasal haklarını kullanmalarını cezalandırdığını değerlendirdi.

Mahkeme, Deliveroo’nun davacı taraflara toplam 50.000 avro tazminat ödemesine karar verdi. Kararda, bir algoritmanın kasıtlı olmasa dahi korunan gruplara veya yasal haklara yönelik ayrımcılık üretmesi durumunda şirketin sorumlu tutulabileceği vurgulandı. Hukuk uzmanları, bu kararın "kara kutu" olarak nitelendirilen ve işleyişi şeffaf olmayan algoritmaların yargı denetimine tabi tutulması açısından emsal teşkil edebileceğini belirtti.

Deliveroo İtalya Genel Müdürü Matteo Sarzana, mahkemenin kararına katılmadıklarını, davanın somut bir ayrımcılık vakasına değil "varsayımsal ve potansiyel" bir değerlendirmeye dayandığını savundu. Şirket sözcüsü tarafından yapılan açıklamada, söz konusu vardiya rezervasyon sisteminin "tarihî" bir model olduğu ve artık İtalya veya diğer pazarlarda kullanılmadığı; mevcut sistemde kuryelerin ne zaman ve ne kadar çalışacakları konusunda tam esnekliğe sahip oldukları ifade edildi.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2020-00026: Deliveroo’nun kurye sıralama algoritmasının ayrımcı olduğu gerekçesiyle İtalya’da mahkûm edildiği bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2020-00026

Sınıflandırma

Risk Alanı
1.Ayrımcılık ve Zararlı İçerik
Alt Kategori
1.1Adaletsiz ayrımcılık ve yanlış temsil
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtsız
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Deliveroo kurye sıralama ve vardiya rezervasyon algoritması
Sektör
Ulaşım
Konum
İtalya

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Kasım 2020
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#algoritmik ayrımcılık#otomatik karar verme#yapay zekâ#hukuk#İtalya#algoritmik önyargı#hesap verebilirlik#şeffaflık