Sosyal medya platformlarındaki otomatik içerik denetim sistemlerinin savaş suçları kanıtlarını sildiği bildirildi

İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), BBC ve Reuters tarafından yayımlanan raporlarda; Meta ve YouTube gibi platformların kullandığı otomatik içerik denetim sistemlerinin, savaş suçları ve insan hakları ihlallerine dair kritik dijital kanıtları sildiği bildirildi. Şiddet ve aşırıcılığı engellemek amacıyla kullanılan bu algoritmaların "bağlam körü" olduğu; terör propagandası ile sivil katliamlarını belgeleyen içerikleri ayırt edemediği belirtildi.

HRW, 2007’den bu yana raporlarında kaynak gösterdiği 5.300’den fazla içeriğin %11’inin (619 içerik) silindiğini tespit etti. Syrian Archive araştırmacısı Jeff Deutch, pandemi döneminde yapay zekâ kullanımının artmasıyla YouTube’un Suriye içeriklerini silme oranının %13'ten %20'ye çıktığını bildirdi. Gazeteci Baraa Razzouk ve Beyaz Baretliler'den Yahya Daoud, Suriye'deki ihlalleri belgeledikleri hesapların otomatik sistemlerce silindiğini aktardı. BBC’nin 2023'teki testinde, Ukrayna’daki sivil katliamlarına dair görüntüler Instagram ve YouTube tarafından dakikalar içinde kaldırıldı ve itirazlar reddedildi.

UCM gibi yargı organlarının soruşturmalarını sekteye uğratabilecek bu durum hakkında ABD Elçisi Beth Van Schaak ve Alexa Koenig, algoritmaların içerikleri insan gözü görmeden silmesinin hesap verebilirliği tehlikeye attığını ifade etti. Meta Gözetim Kurulu üyesi Alan Rusbridger, sektörün "aşırı temkinli" davrandığını kabul etti.

Platformlar, kamu yararı istisnaları uyguladıklarını ancak arşiv hizmeti sunmadıklarını savundu. YouTube, hak savunucularının kendi içeriklerini yedeklemesi gerektiğini belirtirken; Meta, yasal yükümlülükler çerçevesinde soruşturmaları destekleme yolları aradıklarını açıkladı. Mnemonic gibi kuruluşlar verileri arşivlemeye çalışırken, uzmanlar bağımsız bir uluslararası arşiv mekanizması kurulması gerektiğini savunmaktadır.