RISKYZ-2019-00027MITAIID6 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

7.Yapay Zekâ Sistem Güvenliği, Hatalar ve Sınırlamalar

Gerçek zamanlı navigasyon sistemlerinin kış şartlarında sürücüleri güvenli olmayan güzergâhlara yönlendirerek risk oluşturduğu bildirildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Şubat 2019

Navigasyon uygulamalarının trafikten kaçınmak için önerdiği alternatif rotaların, kış şartlarında sürücüleri geçit vermeyen karlı ve ıssız yollara yönlendirerek mahsur kalmalarına neden olduğu bildirildi.

Olay

Apple Maps, Google Maps ve Waze gibi gerçek zamanlı navigasyon uygulamalarının, yoğun kar yağışı ve kış şartlarının hüküm sürdüğü bölgelerde trafiği baypas etmek amacıyla sürücüleri ana yollardan çıkarıp güvenli olmayan, temizlenmemiş veya asfaltlanmamış ara yollara yönlendirdiği bildirilmektedir. California Karayolu Devriyesi (CHP) ve California Ulaştırma Bakanlığı (Caltrans) yetkilileri, bu sistemlerin verimlilik odaklı algoritmalarının yolun geçit verip vermediğini her zaman doğru analiz edemediğini ve bu durumun sürücülerin mahsur kalmasına yol açtığını belirtmektedir.

Bildirilen vakalardan birinde, Big Bear bölgesinden Los Angeles'taki evlerine dönmekte olan bir çiftin, Apple Maps’in yönlendirmesiyle ana yoldaki trafikten kaçınmak isterken kendilerini yoğun karla kaplı, asfaltlanmamış ve yerleşimin olmadığı bir dağ yolunda buldukları aktarılmıştır. Benzer şekilde, 2018 yılında Vermont’ta Waze kullanan bazı turistlerin, uygulamanın yönlendirmesiyle bir tekne indirme rampasına girerek göle daldıkları bilgisi kayıtlara geçmiştir. Yetkililer, navigasyon uygulamalarının sunduğu "alternatif rotaların" kış şartlarında güncel olmayan veya hatalı bilgiler içerebildiğini, bu durumun hem sürücü güvenliğini tehlikeye attığını hem de kurtarma ekiplerinin iş yükünü artırdığını ifade etmektedir.

Waze yetkilileri, sistemlerinin topluluk odaklı (crowdsourced) yapısı sayesinde dinamik hava koşullarına hızlı uyum sağlayabildiğini savunmakla birlikte, bir olumsuzluğun kullanıcılar tarafından raporlanmaması durumunda sistemin bunu bilemeyeceğini kabul etmiştir. Google konuyla ilgili yorum yapmazken, Apple bu tür durumların neden yaşandığına dair açıklama yapmaktan kaçınmıştır.

Sorunun temelinde, kamu kurumlarının yalnızca "güvenli olduğu teyit edilen" yolları önermesine karşın, navigasyon sistemlerinin "kötü olduğu raporlanmamış" her yolu potansiyel bir rota olarak değerlendirmesi yatmaktadır. Bu durum, sistemlerin ekstrem hava koşullarında aşırı güvenilirlik sorunu yarattığı ve kullanıcıları fiziksel tehlikeye açık hâle getirebildiği şeklinde değerlendirilmektedir.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2019-00027: Gerçek zamanlı navigasyon sistemlerinin kış şartlarında sürücüleri güvenli olmayan güzergâhlara yönlendirerek risk oluşturduğu bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2019-00027

Sınıflandırma

Risk Alanı
7.Yapay Zekâ Sistem Güvenliği, Hatalar ve Sınırlamalar
Alt Kategori
7.3Yetersiz kapasite veya dayanıklılık
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtsız
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Apple Maps, Google Maps ve Waze navigasyon algoritmaları
Sektör
Ulaşım
Konum
Amerika Birleşik Devletleri

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Şubat 2019
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
10.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#navigasyon hatası#ulaşım güvenliği#algoritmik hata#kullanıcı güvenliği#doğrulama eksikliği#Google#Apple Maps#Waze