RISKYZ-2019-00013MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım

Uganda hükümetinin Huawei tarafından sağlanan yüz tanıma sistemlerini muhalifleri takip etmek ve protestoları bastırmak için kullandığı iddia edildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Kasım 2019

Uganda hükümetinin, Huawei’den tedarik edilen gözetleme sistemini protestocuları takip etmek ve muhaliflerin iletişimini izlemek amacıyla kullandığı ileri sürüldü.

Olay

Uganda'da Kasım 2020'de gerçekleşen ve 50'den fazla kişinin ölümüyle sonuçlanan hükümet karşıtı protestoların ardından, devletin Huawei’den satın aldığı gözetleme sistemini muhalifleri hedef almak için kullandığı öne sürüldü. Yüz tanıma, araç plaka takibi ve sosyal medya izleme yeteneklerine sahip olan bu sistemin, yargı denetimi olmaksızın temel hakları kısıtlamak amacıyla kullanıldığı iddia edilmektedir.

Uganda emniyet yetkilileri, Huawei tarafından kurulan kameraların protestolarla bağlantılı olarak gözaltına alınan 836 şüphelinin takibinde kullanıldığını doğrulamıştır. Ayrıca, bir Wall Street Journal incelemesi, hükümetin Huawei yardımıyla muhalif lider Bobi Wine’ın şifreli mesajlarını ele geçirmiş olabileceğini ve bu durumun Wine’ın tutuklanmasına zemin hazırladığını ileri sürmüştür. Yerel hak örgütü Unwanted Witness, sistemin yaygın konum izleme ve biyometrik veri toplama pratikleri aracılığıyla siyasi ifade özgürlüğünü engellediğini savunmaktadır.

Yaklaşık 126 milyon ABD doları maliyetle kurulan sistemin kurulum sürecinde Çinli uzmanların görev aldığı bildirilmiştir. Uganda Devlet Başkanı Yoweri Museveni, teknolojinin suçla mücadeledeki etkinliğini savunurken; aktivistler sistemin "arka kapı" erişimiyle yasa dışı gözetlemeye açık olduğu konusunda uyarmaktadır. Sistemin kötüye kullanım potansiyeli, uluslararası hak örgütleri tarafından demokratik bütünlüğe yönelik bir tehdit olarak değerlendirilmektedir.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2019-00013: Uganda hükümetinin Huawei tarafından sağlanan yüz tanıma sistemlerini muhalifleri takip etmek ve protestoları bastırmak için kullandığı iddia edildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2019-00013

Sınıflandırma

Risk Alanı
4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım
Alt Kategori
4.1Ölçeklenmiş dezenformasyon, gözetim ve etki operasyonları
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtlı
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Huawei entegre yüz tanıma ve yapay zekâlı gözetleme sistemi
Sektör
Kamu Hizmetleri
Konum
Uganda

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Kasım 2019
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#yüz tanıma#gözetleme#kamu güvenliği#yapay zekâ#demokratik bütünlük#siyasi baskı#kötüye kullanım#kişisel veri