RISKYZ-2019-00010MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

1.Ayrımcılık ve Zararlı İçerik

Amazon’un algoritmik iş gücü yönetim sistemlerinin hatalı disiplin süreçlerine ve çalışan mağduriyetine yol açtığı iddia edildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Temmuz 2019

Amazon’un dakika bazlı çalışan takibi yapan TOT sistemi ve algoritmik İK yönetiminin; tıbbi durumların yanlış yönetilmesine, hatalı disiplin süreçlerine ve yüksek iş gücü devrine yol açtığı iddia edilmektedir.

Olay

Amazon’un lojistik merkezlerinde uyguladığı ve "Time Off Task" (TOT) olarak adlandırılan takip sisteminin, çalışanların her dakikasını denetleyerek katı disiplin süreçlerine ve işten çıkarmalara zemin hazırladığı öne sürüldü. Sızdırılan dahili belgelere göre, sistem el terminalleri aracılığıyla paket tarama faaliyetindeki duraksamaları izlemektedir. Bir gün içinde toplam 120 dakika "görev dışı" kalan veya belirli bir dönemde mükerrer ihlal yapan çalışanların iş akitlerinin feshedilebildiği bildirilmiştir.

Sistemin, tuvalet molaları veya ekipman arızaları gibi insani ve teknik gecikmeleri her zaman doğru ayırt edemediği; yöneticilerin her vardiyada en fazla zaman kaybeden (top offender) çalışanları sorgulamakla yükümlü kılındığı aktarılmıştır. New York’taki JFK8 deposunda yaşanan bir vakada, COVID-19 nedeniyle ağır beyin hasarı alan Alberto Castillo adlı çalışana, sağlık durumunun bildirilmesine rağmen otomatik sistemler tarafından defalarca "işe dönüş" çağrısı yapıldığı ve maluliyet ödemelerinin kesintiye uğradığı belirtilmiştir. Bu durumun, şirketin İK süreçlerini büyük ölçüde algoritmalara ve otomatik e-postalara devretmesinden kaynaklandığı değerlendirilmektedir.

Ayrıca Amazon’un, pandemi döneminde çalışanların sosyal mesafe kurallarına uyumunu bilgisayarlı görü sistemleriyle denetlediği; benzer teknolojileri AWS Panorama adıyla ticari bir hizmet olarak sunduğu bilinmektedir. Şirket yetkilileri bu teknolojilerin iş güvenliğini artırmayı amaçladığını savunurken, veriler şirketteki yıllık iş gücü devri oranının %150’ye ulaştığını göstermektedir. Bu oran, sektör ortalamasının yaklaşık iki katıdır.

Söz konusu sistemlerin işleyişi büyük ölçüde kapalı devre algoritmalarla yürütüldüğü için, hatalı kararların kapsamı bağımsız mercilerce bütünüyle doğrulanamamıştır. Amazon, işten çıkarmaların yalnızca %1'den azının TOT veya verimlilik kaynaklı olduğunu savunmaktadır.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2019-00010: Amazon’un algoritmik iş gücü yönetim sistemlerinin hatalı disiplin süreçlerine ve çalışan mağduriyetine yol açtığı iddia edildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2019-00010

Sınıflandırma

Risk Alanı
1.Ayrımcılık ve Zararlı İçerik
Alt Kategori
1.3Gruplar arası eşitsiz performans
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtsız
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Amazon "Time Off Task" (TOT) takip sistemi ve otomatik İK yönetim süreçleri
Sektör
Perakende
Konum
Amerika Birleşik Devletleri

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Temmuz 2019
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#otomatik karar verme#gözetim#iş gücü yönetimi#yapay zekâ#hesap verebilirlik#şeffaflık