OpenAI’nın yapay zekâ modellerini eğitmek için internetten izinsiz veri topladığı iddiasıyla toplu dava açıldı

California merkezli Clarkson hukuk firması, OpenAI şirketine karşı, popüler sohbet botu ChatGPT ve diğer yapay zekâ araçlarını eğitmek için internetten "devasa ölçekte veri kazıdığı" ve bu yolla milyonlarca kişinin gizliliğini ve telif haklarını ihlal ettiği iddiasıyla toplu dava (class-action) başlattı. Federal mahkemeye sunulan şikâyet dilekçesinde; şirketin sosyal medya yorumları, blog yazıları, Wikipedia makaleleri ve aile tarifleri gibi internet kullanıcılarına ait içerikleri rıza almadan, bildirimde bulunmadan ve herhangi bir tazminat ödemeden ticari amaçlarla kullandığı öne sürüldü.

Davacı taraf, OpenAI’nın başlangıçta kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olarak yola çıkmasına rağmen, 2019’daki yapısal değişiklikle birlikte ticari kazanç hırsıyla hareket ettiğini ve bu süreçte "veri hırsızlığı" yöntemine başvurduğunu iddia etmektedir. İddianamede ayrıca, şirketin 13 yaşından küçük çocukların sistemlerini kullanmasını engellemek için yeterli önlemleri almadığı ve kullanıcıların sisteme girdiği verilerin yeni ürünlerin eğitiminde kullanılacağı konusunda yeterince şeffaf davranmadığı savunuldu.

Hukuk uzmanları, kamuya açık internet verilerinin yapay zekâ eğitiminde kullanılmasının "adil kullanım" (fair use) kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin henüz yargı nezdinde netleşmemiş bir konu olduğunu belirtmektedir. OpenAI yetkilileri davanın açıldığı dönemde konuyla ilgili bir açıklama yapmamıştır. Bu dava; Microsoft, GitHub ve Getty Images gibi kuruluşlara karşı açılan benzer telif ve veri kullanımı davalarının bir devamı niteliğinde görülmektedir.

Dava süreci, yapay zekâ algoritmalarının nasıl eğitilmesi gerektiği ve verisi kullanılan bireylerin nasıl tazmin edileceği konusunda yasal bir çerçeve oluşturulmasını hedeflemektedir. Ancak fikri mülkiyet uzmanı Katherine Gardner gibi hukukçular, sosyal medya platformlarının kullanım koşullarının genellikle geniş lisans hakları tanıması nedeniyle, bireysel kullanıcıların bu tür davalardan doğrudan tazminat almasının hukuken zor olabileceğini değerlendirmektedir.