Gazeteci Rana Ayyub’un rıza dışı üretilen sahte içeriklerle hedef alınmasının itibar kaybı ve sağlık sorunlarına yol açtığı bildirildi

Hindistanlı araştırmacı gazeteci Rana Ayyub’un, 2018 yılının Nisan ayında bir çocuk istismarı davasına ilişkin yaptığı eleştirilerin ardından organize bir dezenformasyon kampanyasının hedefi olduğu bildirildi. Olayın ilk aşamasında, Ayyub’un doğrulanmış sosyal medya hesaplarından atılmış gibi gösterilen sahte ekran görüntülerinin dolaşıma sokulduğu aktarıldı. Bu içeriklerin ardından, gazetecinin yüzünün pornografik bir videoya yerleştirildiği (deepfake) ve bu görüntünün başta WhatsApp olmak üzere çeşitli platformlarda hızla yayıldığı belirtildi.

Söz konusu videonun 48 saat içinde Hindistan genelinde on binlerce kez paylaşıldığı ve ülke genelinde çok sayıda telefona ulaştığı öne sürüldü. Kampanyanın bir parçası olarak Ayyub’un kişisel telefon numarasının ve ev adresinin de sızdırıldığı (doxxing); bu durumun çok sayıda cinsel taciz mesajına ve fiziksel şiddet tehdidine yol açtığı bildirildi. Yaşanan süreçte Ayyub’un kalp çarpıntısı, anksiyete ve yüksek tansiyon şikâyetleriyle hastaneye kaldırıldığı; olayın şoku nedeniyle mesleki faaliyetlerine ara vermek zorunda kaldığı ve otosansür eğilimi geliştirdiği aktarıldı.

Hukuki süreçte aksaklıklar yaşandığı ifade edildi. Ayyub’un anlatımına göre, emniyet yetkilileri başlangıçta şikâyet kaydı oluşturmayı reddetmiş ve ancak avukatların müdahalesiyle işlem başlatılmıştır. Olayın üzerinden aylar geçmesine rağmen yerel makamların soruşturmada ilerleme kaydetmediği; ancak Birleşmiş Milletler bünyesindeki özel raportörlerin Hindistan hükümetine yönelik çağrısının ardından çevrimiçi tacizlerin hızla yavaşladığı belirtildi.

Olay, sentetik medyanın kamuoyunu etkileyen kişileri itibarsızlaştırmak amacıyla bir silah olarak kullanılabileceğini göstermektedir. İçeriklerin sahte olduğu teyit edilse de, dijital platformların yayılım hızı nedeniyle zararın büyük boyuta ulaştığı değerlendirilmektedir.