Huawei ve Alibaba dâhil Çinli teknoloji devlerinin Uygur Türklerini tespit edebilen yapay zekâ sistemleri geliştirdiği iddia edildi

Gözetleme teknolojileri araştırma grubu IPVM tarafından yayımlanan raporlarda; Huawei ve Çin Bilimler Akademisi (CAS) tarafından 2018 yılında yapılan bir patent başvurusunda, yayaların "Han" veya "Uygur" gibi etnik kökenlerine göre sınıflandırılmasını sağlayan yapay zekâ tekniklerinin yer aldığı öne sürüldü. Benzer şekilde, Alibaba Cloud’un yüz tanıma algoritmalarının da kişilerin etnik kökenini, özellikle de "Uygur" olup olmadıklarını belirleme kapasitesine sahip olduğu bildirildi.

Raporda ayrıca Megvii ve SenseTime gibi diğer Çinli teknoloji firmalarının da Uygur Türklerini tanıyabilen sistemler için patent başvurularında bulunduğu; Alibaba ve Baidu’nun ise etnik sınıflandırma içeren teknolojiler için patent başvuruları yaptığı aktarıldı. IPVM, bu tür "etnik köken tespit" yazılımlarının, Çin'deki azınlık gruplarına yönelik sistematik insan hakları ihlallerini teknolojik olarak destekleyebileceği değerlendirmesinde bulundu.

İlgili şirketler iddialara yönelik çeşitli açıklamalarda bulundu. Huawei, Uygur tespitinin patent başvurusuna "hiçbir zaman dâhil edilmemesi gerektiğini" belirterek başvuruyu düzeltmek için adımlar attığını ve etnik grupları fişleyen bir teknoloji geliştirmediklerini savundu. Alibaba ise söz konusu algoritmanın yalnızca bir test aşaması olduğunu, hiçbir müşteriye sunulmadığını ve etnik etiketlerin ürün tekliflerinden kaldırıldığını bildirdi. Megvii patentini geri çekeceğini, SenseTime ise ilk fırsatta güncelleyeceğini açıkladı.