Amazon’un arama ve fiyatlandırma algoritmalarını kendi ürünlerini ve kârlılığı öne çıkaracak şekilde manipüle ettiği iddia edildi

Wall Street Journal tarafından yayımlanan raporlarda, Amazon’un ürün arama ve sıralama sistemini (A9), şirketin kendi markalarını ve kârlılığı daha yüksek olan ürünleri ön plana çıkaracak şekilde güncellediği öne sürülmüştür. İddiaya göre, on yıldan uzun süredir müşteriye en ilgili ve en çok satan ürünleri sunan gizli algoritma, 2018 yılı sonlarında yapılan bir değişiklikle kârlılık değişkenini de önceliklendirmeye başlamıştır. Bu süreçte, şirketin Palo Alto’daki arama mühendisleri ile Seattle’daki perakende yöneticileri arasında ciddi görüş ayrılıkları yaşandığı; mühendislerin bu hamlenin "müşteri odaklılık" ilkesine aykırı olduğunu savunduğu, hukuk biriminin ise antitröst düzenleyicileriyle sorun yaşanabileceği uyarısında bulunduğu bildirilmiştir.

ProPublica tarafından gerçekleştirilen bir diğer incelemede ise Amazon’un "Buy Box" (Satın Alma Kutusu) algoritmasının, daha ucuz alternatifler bulunmasına rağmen vakaların yaklaşık %75’inde Amazon’un kendi ürünlerini veya Amazon’a depolama ve nakliye hizmeti (FBA) için ödeme yapan satıcıları tercih ettiği saptanmıştır. Ayrıca, fiyat karşılaştırma listelerinde Amazon ve iş ortaklarının ürünleri için nakliye ücretlerinin sıralama kriterine dâhil edilmediği, bunun da tüketicilerin yanıltılarak toplamda daha pahalı olan seçeneklere yönlendirilmesine neden olabileceği değerlendirilmektedir. Analiz edilen 250 üründe, algoritmanın önerdiği seçeneklerin gerçek en ucuz fiyattan ortalama %20 daha pahalı olduğu aktarılmıştır.

Amazon yetkilileri, arama sonuçlarını sıralarken kârlılığı bir kriter olarak kullanmadıklarını belirterek iddiaları reddetmiştir. Şirket sözcüsü, algoritmaların müşteri deneyimini iyileştirmek, hızlı teslimat ve uygun fiyat sunmak amacıyla tasarlandığını; yeni özellikler test edilirken uzun vadeli kârlılığın bir metrik olarak incelendiğini ancak kararların tek bir değişkene dayanmadığını savunmuştur. Şirket, arama sonuçlarının satıcıdan bağımsız olarak müşterinin neyi satın almak isteyeceğini tahmin etmeye odaklandığını ifade etmiştir.

Olay, teknoloji devlerinin hem pazar yeri işletmecisi hem de satıcı rollerini aynı anda üstlenmesinin yarattığı çıkar çatışmaları ve algoritmik şeffaflık konularındaki tartışmaları derinleştirmiştir. Algoritmaların işleyişine dair teknik ayrıntılar ticari sır kapsamında korunduğu için, sistemin tarafsızlığına yönelik iddialar bağımsız denetimlerle bütünüyle doğrulanamamıştır.