RISKYZ-2017-00022MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım

Amazon’un öneri algoritmasının patlayıcı yapımında kullanılan malzemeleri bir arada sunduğu bildirildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Eylül 2017

Amazon’un öneri algoritmalarının, patlayıcı ve yakıcı düzenek yapımında kullanılan kimyasal maddeler ile elektronik bileşenleri "sıkça birlikte alınan ürünler" olarak kullanıcılara sunduğu ve bu durumun kamu güvenliği açısından risk oluşturabileceği bildirildi.

Olay

Channel 4 News tarafından gerçekleştirilen bir araştırma, Amazon’un "Sıkça birlikte alınanlar" (Frequently bought together) ve "Bu ürünü alanlar bunları da aldı" (Customers who bought this item also bought) bölümlerini yöneten algoritmaların, kullanıcıları patlayıcı ve yakıcı düzenek yapımında kullanılan kimyasal kombinasyonlara yönlendirdiğini ortaya koydu. Tek başlarına yasal ve zararsız olan ürünlerin, sistem tarafından otomatik olarak bir araya getirilerek önerildiği bildirildi.

Habere göre, gıda üretiminde kullanılan yaygın bir kimyasal bileşik aratıldığında, sistemin kara barut üretimi için gerekli diğer bileşenleri önerdiği tespit edildi. Benzer şekilde, termit yapımında kullanılan maddelerin de algoritma tarafından gruplandırıldığı aktarıldı. Kimyasal maddelerin yanı sıra; şarapnel olarak kullanılabilecek çelik bilyeler, ateşleme sistemleri, uzaktan kumandalı fünyeler ve kabloların da ilgili ürün sayfalarında öneri olarak sunulduğu belirtildi.

İnceleme sırasında, Amazon üzerinde yaklaşık 45 kg kara barut üretmeye yetecek miktarda malzemenin alışveriş sepetine eklenebildiği; ancak Birleşik Krallık mevzuatına göre lisanssız olarak şahsi kullanım için yalnızca 100 gram üretim yapılabildiği vurgulandı. Söz konusu işlemin satın alma aşamasına geçilmeden sonlandırıldığı not edildi. Ayrıca, satışa sunulan kimyasallardan birinin Birleşik Krallık İçişleri Bakanlığı tarafından "düzenlemeye tabi madde" olarak sınıflandırıldığı ve lisans kontrolü yapılmadan tedarik edilmesinin hukuka aykırı olduğu değerlendirildi.

Amazon tarafından yapılan açıklamada, tüm ürünlerin satış yönergelerine ve yerel yasalara uygun olması gerektiği; adli soruşturmalarda kolluk kuvvetleriyle yakın iş birliği içinde çalışıldığı ifade edildi. Haberde, güvenlik gerekçesiyle söz konusu kimyasalların isimlerinin gizli tutulduğu, ancak içeriklerin uzmanlarca doğrulandığı belirtildi.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2017-00022: Amazon’un öneri algoritmasının patlayıcı yapımında kullanılan malzemeleri bir arada sunduğu bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2017-00022

Sınıflandırma

Risk Alanı
4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım
Alt Kategori
4.2Siber saldırılar, silah geliştirme ve kitlesel zarar
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtsız
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Amazon öneri algoritması ("Sıkça birlikte alınanlar" ve "Bu ürünü alanlar bunları da aldı" özellikleri)
Sektör
Perakende
Konum
Birleşik Krallık

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Eylül 2017
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
10.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#kamu güvenliği#güvenlik açığı#otomatik karar verme#Birleşik Krallık#yapay zekâ#terörizm riski#tüketici güvenliği#e-ticaret