ShotSpotter sisteminin adli kanıt olarak güvenilirliğinin sorgulanması sonucu bir mahkûmiyet kararının bozulduğu bildirildi

Rochester, New York’ta 2016 yılında gerçekleşen bir olayda, polis memuru Joseph Ferrigno’nun Silvon Simmons adlı kişiyi vurduğu; memurun Simmons’ın kendisine ateş ettiğini iddia ettiği, Simmons’ın ise silahsız olduğunu savunduğu belirtildi. Davanın merkezinde, şehir tarafından kullanılan ShotSpotter adlı silah sesi tespit sisteminin sunduğu verilerin yer aldığı aktarıldı. Sistemin otomatik algoritmasının başlangıçta sesleri silah atışı olarak algılamadığı, "helikopter pervanesi sesi" olarak sınıflandırdığı; ancak polisin talebi üzerine şirket analistleri tarafından yapılan manuel incelemeler sonucunda atış sayısının önce üç, sonra dört ve nihayetinde beş olarak güncellendiği bildirildi.

Simmons, ShotSpotter verilerinin "bilimsel kanıt" olarak sunulmasıyla silah bulundurmaktan suçlu bulundu. Ancak Monroe Bölge Mahkemesi Yargıcı Christopher Ciaccio, Ocak 2018’de bu mahkûmiyet kararını bozdu. Yargıç, sistemin sunduğu verilerin tek başına bir davayı ayakta tutacak kadar güvenilir olmadığını, özellikle insan müdahalesiyle değiştirilen analizlerin subjektif nitelik taşıdığını belirtti. Kararda, ShotSpotter’ın bir soruşturma aracı olarak kullanılabileceği ancak destekleyici başka somut kanıtlar olmaksızın kesin adli kanıt sayılamayacağı vurgulandı.

Innocence Project (Masumiyet Projesi) tarafından mahkemeye sunulan görüşte, ShotSpotter teknolojisinin sisteminin "bilişsel önyargı" riski taşıdığı ve verilerin bilimsel kanıt olarak kabul edilemeyeceği öne sürüldü. Savunma avukatları, şirketin verileri "müşterisi" olan emniyet birimlerinin anlatısını destekleyecek şekilde yorumlamış olabileceği iddiasını dile getirdi. ShotSpotter yetkilileri ise algoritmaların ticari sır (proprietary) olduğunu savunurken, sistemin 25 metre mesafe içinde %80 oranında doğru sonuç verdiğini ifade etti.

Olay, yapay zekâ ve otomatik sistemlerin yargı sürecindeki rolüne ilişkin önemli bir tartışma başlatmıştır. Sistemin hata payı ve verilerin sonradan insan müdahalesiyle değiştirilebilir olması, adil yargılanma hakkı çerçevesinde bir risk unsuru olarak değerlendirilmiştir. Simmons’ın emniyet teşkilatına karşı açtığı tazminat davasının sürdüğü bildirilmiştir.