RISKYZ-2016-00009MITAIID5 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

1.Ayrımcılık ve Zararlı İçerik

Yeni Zelanda’da bir vatandaşın pasaport fotoğrafının, gözleri açık olmasına rağmen otomatik sistem tarafından "gözleri kapalı" gerekçesiyle reddedildiği bildirildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Aralık 2016

Asya kökenli Richard Lee’nin pasaport fotoğrafı, Yeni Zelanda İçişleri Bakanlığı’nın otomatik sistemince gözleri açık olmasına rağmen "gözleri kapalı" olduğu gerekçesiyle reddedilmiş; olay algoritmik önyargı tartışmalarına yol açmıştır.

Olay

Asya kökenli 22 yaşındaki Yeni Zelanda vatandaşı Richard Lee’nin, pasaportunu yenilemek amacıyla İçişleri Bakanlığı’nın internet sitesine yüklediği fotoğrafın, yüz tanıma algoritması tarafından reddedildiği bildirildi. Fotoğrafta gözleri açık olmasına rağmen, sistemin "gözler kapalı olduğu için kriterler karşılanamadı" şeklinde bir hata mesajı verdiği aktarıldı.

Lee’nin durumu sormak için bakanlığı araması üzerine, yetkililerin reddedilme gerekçesi olarak göz bölgesindeki gölgelenmeyi ve yüzdeki dengesiz aydınlatmayı gösterdiği belirtildi. Bakanlık sözcüsü, çevrimiçi başvurularda fotoğrafların yaklaşık %20’sinin çeşitli teknik nedenlerle reddedildiğini; "gözlerin kapalı olması" uyarısının ise sistemin bu tür durumlar için kullandığı genel (jenerik) bir hata mesajı olduğunu ifade etti. Kurum, sistemin belirli bir gruba karşı ayrımcılık yaptığı iddialarını reddederek, sorunun aydınlatma koşullarından kaynaklandığını savundu.

Olayın sosyal medyada yayılması üzerine, yüz tanıma teknolojilerinin farklı etnik kökenlere sahip bireylerin fiziksel özelliklerini tanımada yetersiz kaldığı ve algoritmik önyargı barındırdığı yönünde tartışmalar yaşandığı gözlemlendi. Bununla birlikte, Richard Lee’nin olayı "ırkçılık" olarak nitelendirmediği; durumu teknolojinin henüz yeterince gelişmemiş olmasına bağladığı ve "robotun hatası" olarak değerlendirdiği aktarıldı. Lee’nin daha sonra farklı bir fotoğraf yükleyerek pasaport yenileme işlemini tamamladığı bildirildi.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2016-00009: Yeni Zelanda’da bir vatandaşın pasaport fotoğrafının, gözleri açık olmasına rağmen otomatik sistem tarafından "gözleri kapalı" gerekçesiyle reddedildiği bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2016-00009

Sınıflandırma

Risk Alanı
1.Ayrımcılık ve Zararlı İçerik
Alt Kategori
1.3Gruplar arası eşitsiz performans
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtsız
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Yeni Zelanda İçişleri Bakanlığı (Department of Internal Affairs) çevrimiçi pasaport fotoğrafı doğrulama yazılımı
Sektör
Kamu Hizmetleri
Konum
Yeni Zelanda

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Aralık 2016
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
10.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#yapay zekâ hatası#kamu hizmetleri#algoritmik önyargı#yüz tanıma#kullanıcı deneyimi#doğrulama eksikliği#Yeni Zelanda#kamu güveni