RISKYZ-2014-00006MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım

Uber’ın "Greyball" yazılımı aracılığıyla kolluk kuvvetlerini ve düzenleyici kurumları sistematik olarak yanılttığı iddia edildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Ekim 2014

Uber’ın, yasal kısıtlamaların bulunduğu bölgelerde kolluk kuvvetlerini veri analiziyle tespit edip "Greyball" yazılımıyla yanıltarak denetimlerden kaçındığı ve sürücülerin ceza almasını engellediği bildirilmiştir.

Olay

Uber’ın, hizmetlerinin kısıtlandığı veya yasa dışı kabul edildiği şehirlerde, denetim yapan kolluk kuvvetlerini ve yerel yetkilileri tespit ederek sistemden dışlamak amacıyla "Greyball" adlı gizli bir yazılım aracı kullandığı bildirildi. "Hizmet Şartları İhlali" (VTOS) programının bir parçası olan bu aracın; Portland, Philadelphia, Boston, Las Vegas gibi ABD şehirlerinin yanı sıra Fransa, Avustralya, Çin ve Güney Kore gibi ülkelerde de kullanıldığı öne sürüldü.

Sistemin çalışma prensibinin, uygulamadan toplanan verilerin analizine dayandığı aktarıldı. Uber’ın; hükümet binalarının çevresine dijital çitler (geofencing) örerek uygulamayı sık açıp kapatan kullanıcıları takibe aldığı, kredi kartı bilgilerinden polis yardımlaşma sandığı gibi kurumlarla bağlantı kurduğu ve denetçilerin düşük bütçelerle satın aldığı ucuz cep telefonu modellerini veri tabanından eşleştirdiği iddia edildi. Bu yöntemlerle "Greyball" etiketiyle işaretlenen yetkililere, uygulamanın sahte bir versiyonunun gösterildiği; bu versiyonda harita üzerinde "hayalet araçlar" dolaştığı ancak çağrı yapıldığında sürücülerin talebi reddettiği veya araçların asla gelmediği belirtildi.

Uber yönetimi, programın varlığını kabul etmekle birlikte, temel amacın sürücüleri korumak olduğunu savundu. Şirket tarafından yapılan açıklamada, Greyball’un sürücülere fiziksel zarar vermeyi amaçlayan kullanıcıları, operasyonları aksatmak isteyen rakipleri ve sürücüleri tuzağa düşürmek için yetkililerle iş birliği yapan tarafları engellemek için kullanıldığı ileri sürüldü. Şirket sözcüleri, yerel yetkililerin taksi endüstrisiyle iş birliği yaparak sürücüleri taciz ettiğini iddia ederek, bu uygulamayı bir savunma mekanizması olarak nitelendirdi.

Hukuk profesörü Peter Henning, bu tür bir yazılım kullanımının adaleti yanıltma veya Bilgisayar Dolandırıcılığı ve Kötüye Kullanımı Yasası'nın ihlali anlamına gelebileceğini belirtmiştir. Olayın ortaya çıkmasıyla birlikte Portland gibi şehirlerde resmi incelemeler başlatıldığı, ancak Uber’ın hukuk ekibinin programın kullanımına daha önce onay verdiği bildirilmiştir. Sistemin tam kapsamı ve güncel kullanım durumu, şirketin iç operasyonel gizliliği nedeniyle bağımsız kaynaklarca bütünüyle denetlenememiştir.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2014-00006: Uber’ın "Greyball" yazılımı aracılığıyla kolluk kuvvetlerini ve düzenleyici kurumları sistematik olarak yanılttığı iddia edildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2014-00006

Sınıflandırma

Risk Alanı
4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım
Alt Kategori
4.3Dolandırıcılık, sahtekârlık ve hedefli manipülasyon
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtlı
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Uber Greyball yazılımı ve VTOS (Violation of Terms of Service) programı
Sektör
Ulaşım
Konum
Küresel

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Ekim 2014
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#yazılım#kolluk kuvvetleri#hukuka aykırılık#kötüye kullanım#ulaşım güvenliği#kamu güveni#otomatik karar verme