RISKYZ-2010-00001MITAIID15 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım

2010 "Flash Crash" Olayında Algoritmik Manipülasyon İddiaları ve Navinder Singh Sarao Davası

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Mayıs 2010

2010'daki "Flash Crash" çöküşünden beş yıl sonra, bir yatırımcının modifiye edilmiş algoritmalarla yaptığı manipülasyonun olayda merkezi rol oynadığı iddia edilmiş, ancak bu durum piyasa yapısı ve denetim eksiklikleri tartışmalarını beraberinde getirmiştir.

Olay

6 Mayıs 2010 tarihinde ABD borsalarında "Flash Crash" olarak bilinen ve yaklaşık 1 trilyon dolarlık piyasa değerinin dakikalar içinde silinmesine yol açan büyük bir finansal dalgalanma yaşandı. Dow Jones Sanayi Endeksi’nin yaklaşık 1.000 puanlık ani bir düşüş yaşayıp ardından hızla toparlandığı olay, finans tarihinin en türbülanslı dönemlerinden biri olarak kayıtlara geçti.

Olaydan beş yıl sonra, 2015 yılında, Londra’da yaşayan Navinder Singh Sarao, "spoofing" yöntemiyle piyasayı manipüle etmekle suçlanarak tutuklandı. ABD Adalet Bakanlığı ve CFTC'ye göre Sarao, ticari bir yazılımı modifiye ederek "dinamik katmanlama" stratejisiyle piyasada yapay bir satış baskısı oluşturmuştur. İddianameye göre Sarao, Flash Crash günü piyasadaki diğer tüm aktörlerin toplamından daha fazla (20 milyondan fazla) lot modifikasyonu yaparak fiyatları aşağı çekmiş ve yüksek frekanslı işlem (HFT) algoritmalarını tetiklemiştir.

Ancak olayın nedenlerine ilişkin resmi raporlar ve kurum görüşleri çeşitlilik göstermektedir. 2010 tarihli SEC-CFTC ortak raporu, Waddell & Reed adlı şirketin büyük satış emrinin yarattığı "sıcak patates" etkisine odaklanırken; Chicago Mercantile Exchange (CME), Flash Crash'in vadeli işlem piyasasından kaynaklanmadığını savunarak Sarao'nun tek başına bu çöküşe neden olduğu iddialarına karşı çıkmıştır. Mark Cuban gibi isimler ve bazı piyasa yorumcuları, tek bir bireysel yatırımcının trilyon dolarlık bir piyasayı çökertebilmesinin ancak sistemdeki yapısal kırılganlıklar ve denetim yetersizlikleriyle mümkün olabileceğini belirterek suçlamalara şüpheyle yaklaşmıştır.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2010-00001: 2010 "Flash Crash" Olayında Algoritmik Manipülasyon İddiaları ve Navinder Singh Sarao Davası. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2010-00001

Sınıflandırma

Risk Alanı
4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım
Alt Kategori
4.3Dolandırıcılık, sahtekârlık ve hedefli manipülasyon
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtlı
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Otomatik işlem algoritmaları ve modifiye edilmiş "spoofing" (sahte emir) yazılımları
Sektör
Finans
Konum
Amerika Birleşik Devletleri

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Mayıs 2010
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
10.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#finansal dolandırıcılık#otomatik karar verme#manipülasyon#ABD#kamu güveni#yazılım#güvenilirlik