RISKYZ-2009-00002MITAIID5 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

7.Yapay Zekâ Sistem Güvenliği, Hatalar ve Sınırlamalar

San Francisco’da otomatik plaka tanıma sistemindeki hatanın masum bir sürücünün silah zoruyla gözaltına alınmasına yol açtığı bildirildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Mart 2009

Otomatik plaka tanıma sisteminin bir karakteri yanlış okuması sonucu oluşan hatalı çalıntı araç uyarısı nedeniyle, masum bir sürücünün polis tarafından silah zoruyla durdurularak kelepçelendiği bildirildi.

Olay

30 Mart 2009 tarihinde San Francisco’da Denise Green adlı vatandaşın, polis araçlarında bulunan otomatik plaka tanıma sisteminin (ALPR) yaptığı bir karakterlik okuma hatası nedeniyle "yüksek riskli" polis müdahalesine maruz kaldığı bildirildi. Sistemin, Green’in aracına ait plakadaki bir karakteri yanlış algılayarak aracı sistemde kayıtlı çalıntı bir araçla (gri bir kamyonet) ilişkilendirdiği belirtildi.

Mahkeme kayıtlarına göre, ALPR sistemi gece saat 23:15 sularında gerçekleşen tarama sırasında plaka numarasını yanlış okumuş ve düşük ışık koşulları nedeniyle sistemin oluşturduğu fotoğrafın bulanık olduğu saptanmıştır. Kamera aracındaki görevli memurun, sistemden gelen uyarıyı görsel olarak doğrulamadan ve fotoğrafın okunaksız olduğunu belirtmeden merkeze bildirdiği; takibe katılan diğer polis amirinin ise kırmızı ışıkta duran aracın arkasında beklemesine rağmen plakanın tamamını çıplak gözle kontrol etmediği aktarıldı. Bunun sonucunda Green’in, en az dört polis memuru tarafından silah zoruyla araçtan indirildiği, yere yatırıldığı ve yaklaşık 20 dakika boyunca kelepçeli halde bekletildiği bildirildi.

San Francisco Polis Departmanı (SFPD), başlangıçta olayı memurların "iyi niyetli ve makul bir hatası" olarak savunmuş olsa da, ABD Dokuzuncu Devre Temyiz Mahkemesi bu kararı bozarak davanın yeniden görülmesine hükmetti. Mahkeme görüşünde, SFPD bünyesinde memurlara ALPR uyarılarını doğrulamaları yönünde eğitim verilmesine rağmen, olay tarihinde bu doğrulamayı hangi memurun yapması gerektiğini belirleyen resmi ve net bir görev dağılım politikasının bulunmadığına dikkat çekildi. Sistemin bilinen hata payına rağmen, teknolojik çıktıya aşırı güvenilmesinin ve insan denetimindeki ihmallerin temel hak ihlallerine zemin hazırladığı değerlendirildi.

Olayda kullanılan sistemin teknik kapasitesi ve memurların prosedürleri uygulama biçimi tartışma konusu olmuştur. SFPD yetkilileri, müdahalenin o anki şartlar altında prosedürlere uygun olduğunu iddia etmiştir. Ancak yargı süreci, otomatik sistemlerin sağladığı verilerin kolluk kuvvetleri tarafından mutlak doğru kabul edilmesinin doğurabileceği riskleri ortaya koymuştur.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2009-00002: San Francisco’da otomatik plaka tanıma sistemindeki hatanın masum bir sürücünün silah zoruyla gözaltına alınmasına yol açtığı bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2009-00002

Sınıflandırma

Risk Alanı
7.Yapay Zekâ Sistem Güvenliği, Hatalar ve Sınırlamalar
Alt Kategori
7.3Yetersiz kapasite veya dayanıklılık
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtsız
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Otomatik Plaka Tanıma Sistemi (ALPR)
Sektör
Kamu Hizmetleri
Konum
Amerika Birleşik Devletleri

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Mart 2009
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
13.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#otomatik karar verme#yapay zekâ hatası#kamu güvenliği#doğrulama eksikliği#aşırı güvenme#kolluk kuvvetleri#yanlış sınıflandırma#kamu güveni