Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.
Pepsi’nin Filipinler’deki promosyon kampanyasında yaşanan yazılım hatasının kitlesel şiddet olaylarına ve can kayıplarına yol açtığı bildirildi
Filipinler'de Pepsi'nin çekiliş numaralarını belirleyen bilgisayar sistemindeki bir hata sonucu 800.000 kişinin aynı kazanan numaraya sahip olması; ülkede isyanlara, bombalı saldırılara ve can kayıplarına yol açmıştır.
Olay
1992 yılında Pepsi-Cola’nın Filipinler’deki pazar payını artırmak amacıyla düzenlediği "Number Fever" (Sayı Ateşi) adlı promosyon kampanyasında, kazanan numaraları belirleyen bilgisayar sisteminde teknik bir hata meydana geldiği bildirilmiştir. Kampanya kapsamında, şişe kapaklarının altına basılan numaraların televizyonda ilan edilen numaralarla eşleşmesi durumunda tüketicilere çeşitli ödüller, en büyük ödül olarak da 1 milyon peso (yaklaşık 40.000 ABD doları) vaat edilmiştir. 25 Mayıs 1992 tarihinde "349" numarasının büyük ikramiye kazananı olarak duyurulmasıyla, sistem hatası nedeniyle bu numarayı taşıyan yaklaşık 800.000 kapağın üretildiği ortaya çıkmıştır.
Meksika merkezli D.G. Consultores firması tarafından yönetilen bilgisayar sistemindeki bir aksaklık nedeniyle, başlangıçta sadece iki adet üretilmesi planlanan kazanan kapağın binlerce kez basıldığı belirtilmiştir. Bu hatalı kapakların, orijinal kazananları ayırt etmek için kullanılan özel güvenlik koduna sahip olmadığı bildirilmiştir. Pepsi, durumun bir "bilgisayar hatası" olduğunu açıklayarak ödülleri ödemeyi reddetmiş; bunun yerine kapak sahiplerine bir "iyi niyet göstergesi" olarak yaklaşık 18-20 ABD doları tutarında ödeme yapmayı teklif etmiştir. Şirketin bu kararı, ülkede geniş çaplı protestolara, isyanlara ve Pepsi tesislerine yönelik saldırılara neden olmuştur.
Olayların tırmanması sonucunda Pepsi dağıtım kamyonlarının saldırıya uğradığı, fabrikalara el yapımı bombalar atıldığı ve yaşanan şiddet olaylarında bir öğretmen ile 5 yaşındaki bir çocuğun hayatını kaybettiği, çok sayıda kişinin yaralandığı aktarılmıştır. Süreç boyunca Pepsi yöneticilerinin ölüm tehditleri aldığı ve şirketin ciddi bir itibar kaybına uğradığı bildirilmiştir. 1993 yılında bir emniyet yetkilisi, saldırıların Pepsi tarafından protestocuları itibarsızlaştırmak için düzenlenen bir "öz-sabotaj" olduğunu iddia etmişse de bu iddia üst makamlarca reddedilmiş ve doğrulanmamıştır.
Hukuki süreçler 2006 yılına kadar devam etmiş; Filipinler Yüksek Mahkemesi, Pepsi’nin söz konusu hatadan dolayı tüm ödül taleplerini karşılama yükümlülüğü bulunmadığına hükmederek davaları nihai olarak karara bağlamıştır. Olay, otomatik sistemlerdeki yazılım hatalarının toplumsal güvenlik ve kurumsal itibar üzerindeki yıkıcı etkilerine dair temel bir vaka olarak değerlendirilmektedir.
Kaynaklar & Kanıtlar
Akademik Atıf
Sınıflandırma
Detaylar
Zaman Çizelgesi
Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?